UBGT ücreti, iş hukukunda ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günlerine ilişkin ücret haklarını ifade eder. Çalışılmayan tatil günü için bir günlük ücret, tatilde çalışılırsa ek bir günlük ücret (ve telafi izni yok) kuralı 4857 sayılı İş Kanunu 46–47. maddelerde düzenlenmiştir. Ödenmeyen UBGT alacakları işçilik alacağı davası konusudur. Av. Leyla Nur Değirmenci, iş hukuku alanında danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.
İlgili: İşçilik alacakları rehberi, Kıdem ve ihbar tazminatı.
UBGT nedir?
UBGT, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin kısaltmasıdır. Bu günlerde işçinin dinlenme ve ücret hakları özel kurallara tabidir.
Ulusal bayram ve genel tatil günleri kanun ve Cumhurbaşkanı kararları ile belirlenir (ör. 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Eylül, 29 Ekim; Ramazan ve Kurban bayramları; genel tatil ilan edilen günler).
İş Kanunu 46 – Tatilde çalışılmayan gün
İşçi, normal çalışma gününe denk gelen bir UBGT gününde çalışmazsa, işveren bir günlük ücret öder; bu ödeme için başka günde çalışma şart koşulamaz.
Özet: Tatil günü iş yok → yine de 1 günlük ücret.
Haftalık ücretle çalışanlarda ve kısmi süreli işçilerde hesap oranlı yapılır.
İş Kanunu 47 – Tatilde çalışma
İşçi UBGT gününde çalışırsa:
- O gün için normal çalışma ücreti (fiilen çalışılan süreye göre),
- Artı her tatil günü için bir günlük ücret daha,
- Bu çalışma karşılığında başka günde izin (telafi) verilmez.
Özet: Tatilde çalışma → çoğu uygulamada en az 2 günlük ücret etkisi (günlük ücretli işçide); fazla mesai ile **karıştırılmamalıdır.
UBGT ile hafta tatili ve yıllık izin farkı
| | UBGT | Hafta tatili | Yıllık izin | |--|----------|------------------|-----------------| | Dayanak | İş K. 46–47 | İş K. 44–45 | İş K. 53 vd. | | Ücret | Tatil günü 1 gün | Hafta tatili kuralları | İzin ücreti | | Çalışma | +1 gün ücret, telafi yok | Ayrı rejim | İşçi hakkı |
Hafta tatili ile UBGT aynı güne denk gelirse uygulama somut sözleşme ve mevzuata göre birlikte değerlendirilir.
Hesaplama nasıl yapılır?
- Günlük ücret: Aylık brüt ÷ 30 (uygulamada sık yöntem; sözleşme ve içtihat farklılaşabilir),
- Saatlik ücretli işçide çalışılan saat + tatil günü karşılığı,
- Asgari ücret altı ödeme yapılamaz,
- Prim / düzenli ödemeler ücret hesabına dahil edilebilir.
Eksik ödenen her tatil günü için ayrı talep hesaplanır.
UBGT alacağı davası
Ödenmeyen bayram ve genel tatil ücretleri işçilik alacağıdır.
Kabaca süreç:
- Bordro, puantaj ve tatil çalışma kayıtlarını toplama,
- Arabuluculuk (iş uyuşmazlıklarında dava şartı),
- İş mahkemesi davası,
- Bilirkişi ile hesap,
- İcra.
Zamanaşımı: İşçilik alacaklarında genel olarak 5 yıl (İş K. 32).
İspat ve sık tartışmalar
| Konu | Not | |------|-----| | “Tatilde çalışmadım” | Puantaj, vardiya, tanık | | “Ücret bordroda gösterildi” | İmzasız / hayali ödeme ispat edilmeli | | Part-time | Oranlı UBGT | | Güvenlik / sürekli iş | Tatil çalışması sık; 47. madde ücreti ayrı |
Kayıt dışı çalışmada banka ve tanık delili önemlidir.
İşveren yükümlülükleri
- Tatil günlerini planlama ve ücret ayırma,
- Fazla mesai ile UBGT kalemlerini ayrı bordrolama,
- Vardiya ve mesai kayıtlarını saklama,
- Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesindeki daha lehe hükümlere uyma.
Avukat desteğinin önemi
UBGT alacakları çoğu zaman fazla mesai ile birlikte talep edilir; yanlış hesap veya eksik dönem kayba yol açar. Av. Leyla Nur Değirmenci ile alacak hesabı ve tahsilat sürecinde profesyonel destek alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
UBGT ücreti zorunlu mu?
Evet; kanuni asgari hak; daha lehe sözleşme geçerli olabilir.
Tatilde çalışan işçi izin alır mı?
47. madde uyarınca bu çalışma için telafi izni verilmez; ücret ödenir.
Bayramda çalışmayan işçi ücret alır mı?
Normal iş gününe denk gelen tatilde çalışmazsa 46. madde uyarınca bir günlük ücret ödenir.
Yıllık izinle bayram üst üste gelirse?
Yıllık izin ve UBGT kuralları ayrı; somut takvim birlikte incelenir.
İşten çıktıktan sonra dava açılır mı?
Evet; zamanaşımı süresine dikkat edilmelidir.
Fazla mesai ile aynı mı?
Hayır; UBGT ayrı kalem, tatilde çalışma fazla mesai sayılmaz (ayrı ücret rejimi).
Sonuç
UBGT ücreti, bayram ve genel tatillerde işçinin dinlenme ve ücret güvencesidir. Çalışılmayan günde 1 gün, çalışılan tatilde ek 1 gün ücret kuralı en sık uyuşmazlık konusudur. Av. Leyla Nur Değirmenci ile alacaklarınızı değerlendirebilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hukuki sonuç için dosyaya özel danışmanlık gerektirir.