2026'da Yasal Faiz Oranı: Yeni Dönem, Yeni Hesaplamalar
Özet: 31 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye'de yasal faiz sistemi köklü bir değişime uğradı. Uzun yıllar sabit kalan oranlar yerini, TCMB reeskont oranına endeksli bir formüle bıraktı. Güncel oran yüzde 31 olup, her yıl otomatik olarak yeniden hesaplanacaktır. Bu yazı, yeni sistemi, hesaplama yöntemini ve uygulamada karşılaşılan yanılgıları detaylı olarak incelemektedir.
Sabit Orandan Dinamik Sisteme Geçiş
Türk hukuk sistemi, borçlar hukuku alanında önemli bir dönüm noktasından geçti. 22 Temmuz 2025 tarihinde Anayasa Mahkemesi kararı gündeme gelene kadar, yasal faiz konusundaki düzenlemeler yıllarca değişmez kalmıştı. Enflasyonun yüksek seyrinde bile oranlar aynı kalan bu sistem, Anayasa Mahkemesi nezdinde mülkiyet hakkı ihlâlü sayılmış ve hukuki değişimin kapısı açılmıştır.
TBMM, bu boşluğun fiilen oluşmasından evvel harekete geçerek, 16 Temmuz 2026 tarihinde yeni bir düzenlemeyi kabul etti. 7589 sayılı kanun, 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un temel yapısını yeniden kurguladı. Artık yasal faiz, bağımsız bir kurumun —Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası— para politikası araçlarına bağlı olarak şekillenmektedir.
Yasal Faiz Nedir ve Neden Önemlidir?
Taraflar arasında açıkça kararlaştırılmamış bir faiz oranı olsa da, borç ilişkisinde faiz ödeme yükümlülüğü söz konusu olabilir. İşte bu durumda devreye giren "varsayılan" oran, yasal faiz oranıdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 88. ve 120. maddeleri, sözleşmeyi yapan tarafların faiz oranını belirtmediği takdirde, kanunun öngördüğü oranın uygulanacağını hükme bağlamıştır. Kiracı, satın alan, işçi — sözleşme türü ne olursa olsun, eğer faiz tartışılmamışsa, yasal faiz otomatik olarak devreye girmektedir.
Bu kuralla şu mesaj verilmektedir: "Borç veren, sözleşme yapma imkânı oldukça bile, kanun tarafından kendisine sağlanan koruma mekanizmasından faydalanabilir."
2026'da Neler Değişti?
Anayasa Mahkemesi'nin Tetiklemesi
Eski sistem, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen sabit bir yüzdeye dayanıyordu. Ancak, enflasyon hızlı bir şekilde yükselir, fakat yasal faiz oranı yerinde dursa ne olacaktı? Alacaklının gerçek kaybı karşılanmayacaktı. İşte Anayasa Mahkemesi'nin 22.07.2025 tarihli kararı, tam bu noktaya ilişkin idi: sabit ve düşük kalan bir oranın, mülkiyet hakkını ihlâl ettiğine hükmetmişti.
Yeni Formül: Sabitlikten Endeksleme'ye
Yeni düzenleme şöyle işler:
- Her yıl 31 Aralık tarihi itibarıyla, TCMB'nin kısa vadeli kredi işlemlerindeki reeskont oranı tespit edilir.
- Bu oranın yüzde seksenlik bölümü, o yılın yasal faiz oranını oluşturur.
- 30 Haziran'da bir sapma kontrolü yapılır; önceki yılın son günü oranından beş puanlık veya daha fazla fark varsa, yılın ikinci yarısında güncelleme yapılır.
Bu yapı, parasal sistem ile borcun faiz hükümlerini eşyerelir. Politik müdahaleler ortadan kalkar, ekonomik göstergeler ön plana çıkar.
2026'da Geçerli Oran: Yüzde 31
31 Aralık 2025 itibarıyla TCMB'nin açıkladığı kısa vadeli kredi reeskont oranı yüzde 38,75'tir. Bunun yüzde sekseninin hesaplanması:
%38,75 × 0,80 = %31
Bu oran, 2026 yılının henüz hiç bir ayında yüzde 38,75'ten beş puan aşağısına düşmediğinden, yılın ikinci yarısında da (1 Ağustos – 31 Aralık) yüzde 31 geçerliliğini koruyor.
Dikkat Edilmesi Gereken Nokta: TCMB aynı tebliğde iki oranı açıklar — reeskont oranı ve avans oranı. Yasal faiz formülü, açıkça reeskont oranını esas alır. Avans oranı (%39,75) kullananlar, hatalı bir sonuçla karşı karşıya kalacaklardır.
Yasal Faiz Oranlarının Kronolojisi
| Dönem | Oran | Hukuki Dayanağı |
|---|---|---|
| 1985 – 31 Aralık 2005 | %12 (temel oran) | 3095 sayılı Kanun |
| 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 | %9 | 2005/9831 BKK |
| 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 | %24 | 8485 sayılı CB Kararı |
| 31 Temmuz 2026 – günümüz | %31 (reeskontun %80'i) | 7589 sayılı Kanun |
Bu tablo, hukuki kademelendirmenin yanı sıra, oranların yapısal değişimini de açıkça ortaya koymaktadır. İlk üç dönem sabit oranlarken, dördüncü dönem dinamik ve otomatik güncelleme niteliğindedir.
Faiz Hesaplama: Yöntem ve Örnekler
Hesaplama formülü basittir:
Faiz = (Anapara × Oran × Gün Sayısı) / 36.500
(36.500 = 365 gün × 100; oran, yüzde işareti olmadan tam sayı olarak yazılır.)
Örnek: Farklı Vadeler İçin Hesaplama
120.000 TL'lik bir alacak, yüzde 31 oranıyla farklı gün aralıklarında:
| Gün | Hesaplama | Faiz Tutarı |
|---|---|---|
| 30 gün | (120.000 × 31 × 30) / 36.500 | 3.052,05 TL |
| 90 gün | (120.000 × 31 × 90) / 36.500 | 9.156,16 TL |
| 180 gün | (120.000 × 31 × 180) / 36.500 | 18.312,33 TL |
| 365 gün | (120.000 × 31 × 365) / 36.500 | 37.260,27 TL |
Kritik Senaryo: Yasa Değişikliği Döneminde Alacak
Uygulamada en sık karşılaşılan yanılgı, 31 Temmuz 2026 tarihini eşit iki dönem olarak hesaplamak yerine, her dönem için farklı oran uygulanması gerektiğini gözden kaçırmaktır.
Örnek: Bir ticari alacak 15 Haziran 2026'da muaccel hale gelmiş ve 30 Eylül 2026'da alınmıştır. 100.000 TL tutarındaki bu alacağın faizi nasıl hesaplanır?
Dönem 1: 15 Haziran – 30 Temmuz (46 gün, eski oran %24)
- Faiz = (100.000 × 24 × 46) / 36.500 = 3.013,70 TL
Dönem 2: 31 Temmuz – 30 Eylül (62 gün, yeni oran %31)
- Faiz = (100.000 × 31 × 62) / 36.500 = 5.246,58 TL
Toplam faiz: 3.013,70 + 5.246,58 = 8.260,28 TL
Eğer tüm dönem için yüzde 31 kullanılsaydı, sonuç hatalı olacaktı. İcra dosyaları ve dava dilekçelerinde faiz talebinin bu kırılma tarihine göre yeniden düzenlenmesi, başarının anahtarıdır.
Yasal Faiz Hangi Hallerde Geçerli Olur?
Yasal faiz oranı, aşağıdaki durumlarda otomatik olarak uygulanır:
- Sözleşmede faiz oranı yazılı olmayan durumlar — ödünç, satın alma, hizmet ilişkilerinde
- Ticari borçlarda gecikme söz konusu olduğunda, taraflar faiz oranı üzerinde anlaşamamışsa
- İcra takibinde, takiple konu alacağa ilişkin sözleşmede özel bir oran belirtilmemişse
- Mahkeme hükmünde, hükmedilen alacağa ek olarak faiz oranı ayrıca kararlaştırılmamışsa
- Kira ilişkilerinde, gecikmiş kira bedelleri için faiz oranı sözleşmeyle belirlenmemişse
Ticari İşlerde Serbesti: Yargıtay Hükmü
Yukarıdaki kurallar, adi (ticari olmayan) işlemlere özgüdür. Tacirler arasındaki ticari işlerde durum bambaşkadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 8. ve 9. maddeleri, ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirlenebileceğini öngörür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 15 Mayıs 2015 tarihli kararında, TTK hükümlerinin bu konuda Türk Borçlar Kanunu'ndan daha öncelikli olduğuna, dolayısıyla tacirler arası işlemlerde TBK'daki yüzde 50 ve yüzde 100 sınırlamalarının uygulanmayacağına hükmetmiştir.
Bu, faiz oranı konusunda tacirler arasında oldukça geniş bir özgürlük tanır. Bununla beraber, mahkemeler tarafından bazı durumlarda TBK sınırlamalarının gözetildiği kararlar da bulunmakta, bu nedenle somut uyuşmazlıklarda güncel içtihadın takip edilmesi yararlıdır.
Kavram Haritası: Faiz Türlerini Ayırt Etmek
Benzer isimler, farklı anlamlar taşıyabilir. İşte temel ayrımlar:
| Tür | Uygulanış | Oran |
|---|---|---|
| Yasal (adi) faiz | Sözleşmede oran yokken, borçlu henüz temerrüde düşmemiş | %31 (2026) |
| Temerrüt faizi | Borçlu ödemeyi ihmal ettikten sonra | %31 (yasal faizle aynı, TBK m.120) |
| Ticari temerrüt/avans faizi | Ticari işlerde, banka avans oranı esas alınarak | %39,75 (TCMB avans oranı) |
| Reeskont faizi | Senetlerin iskontoya konu edilmesi | %38,75 (TCMB reeskont oranı, yasal faizin hesap tabanı) |
Kamu Alacaklarında Farklı Sistem: Gecikme Zammı ve Tecil Faizi
Özel hukuk alacaklarına ait yasal faiz, kamu alacaklarında geçerli değildir. İki sistem birbirine karıştırılmamalıdır.
Gecikme Zammı
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanunu'na göre, vadesinde ödenmeyen kamu alacaklarına her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanır. Mevcut oran (13 Kasım 2025 itibarıyla): aylık %3,7.
Tecil Faizi
Ödeme güçlüğünde olan kamu borçlusu, taksitlendirme (tecil) talep edebilir. Genel tecil faizi oranı yıllık %39'dur. Ancak, belirli şartlarla (5 Haziran 2026 itibarıyla vadesi gelmiş borçlar, 31 Ağustos 2026'ya kadar başvuru), yıllık %29'luk özel bir oran da sunulmaktadır.
Sözleşmeyle Daha Yüksek Faiz Konulabilir mi?
Evet, ancak sınırlar vardır:
Adi (ticari olmayan) işlerde:
- Sözleşmesel faiz, yasal faizin yüzde 50 fazlasını aşamaz → %31'in %50 fazlası = %46,50'dir.
- Temerrüt faizinde sınır, yasal faizin yüzde 100 fazlası → %31'in %100 fazlası = %62'dir.
Tacirler arası ticari işlerde:
- Sınır yoktur; faiz oranı serbestçe belirlenebilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Düzeltmeleri
1. 31 Temmuz 2026 Kırılmasını Gözden Kaçırmak
Önceki dönem ve sonraki dönemin tek bir orandan hesaplanması. Çözüm: Dönem mutlaka ikiye bölünmeli, her bölüm kendi oranıyla ayrı hesaplanmalıdır.
2. Avans Oranı Yerine Reeskont Oranı Kullanılması
%39,75 yerine %38,75 kullanılması. Çözüm: TCMB tebliğinde her iki oran açıklanır; yasal faiz için yalnızca reeskont (%38,75) kullanılmalıdır.
3. %50/%100 Sınırını Adi İşlerde Gözden Kaçırmak
Sözleşmesel oran, yasal faizin sınırı aşan şekilde belirtilmesi. Çözüm: Ticari olmayan işlerde bu sınırlar mutlaka kontrol edilmelidir.
4. Özel Hukuk ile Kamu Alacağını Karıştırmak
Yasal faiz ile gecikme zammı/tecil faizini aynı çatıda değerlendirmek. Çözüm: 3095 sayılı Kanun özel hukuka, 6183 sayılı Kanun kamu alacaklarına özgüdür.
5. Bileşik Faiz Uygulanması
Faize faiz (mürekkep faiz) yürütülmesi. Çözüm: 3095 sayılı Kanun m.3 uyarınca kanun veya sözleşmede aksi hüküm olmadıkça yasaktır.
Kontrol Listesi: Yasal Faiz Talep Ederken
Faiz tutarını hesaplamadan veya talebini hazırlamadan önce, aşağıdaki noktaları gözden geçirin:
- ☐ Sözleşmede faiz oranı açıkça belirtilmiş mi? (Belirtilmemişse yasal faiz geçer.)
- ☐ İşlem ticari mı, adi mi? (TTK mi, TBK mi uygulanacak?)
- ☐ Alacak 31 Temmuz 2026'yi kapsıyor mu? (Evet ise dönem bölünmesi gerekiyor.)
- ☐ Hesaplamada doğru TCMB oranı (%38,75 reeskont) kullanıldı mı?
- ☐ Alacak özel hukuka mı, kamu hukuku'na mı tabi?
- ☐ Sözleşmesel oran varsa %50/%100 sınırını aşmadı mı?
Sıkça Sorulan Sorular
S: 2026'da yasal faiz yüzde kaç? C: %31'dir; bu oran TCMB'nin 31 Aralık 2025 tarihli reeskont oranı'nın yüzde seksenine dayanmaktadır.
S: Oranın değişmesinin nedeni nedir? C: Anayasa Mahkemesi'nin 22 Temmuz 2025 kararı ve bunu takip eden 7589 sayılı Kanun; sabit oranın enflasyona karşı yeterli korunma sağlamadığı değerlendirildi.
S: Reeskont ile avans oranı arasındaki fark? C: TCMB'nin aynı tebliğde açıkladığı iki farklı oran. Yasal faiz formülü, açıkça reeskont oranını esas alır.
S: Temerrüt faizi ile yasal faiz aynı mı? C: Sözleşmede farklı oranlar belirtilmemişse evet, ikisi de aynı orandan hesaplanır; ancak temerrüt faizi, borçlunun ödemeyi ihmal etmesinden sonra işlemeye başlar.
S: Ticari işlerde faiz oranı sınırsız mı? C: Evet; TTK m.8-9 uyarınca, tacirler arası işlerde faiz oranı serbestçe belirlenebilir.
S: 31 Temmuz 2026'dan önceki dönem hangi orandan hesaplanır? C: 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 arası %24; 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 arası %9.
S: Yasal faiz bileşik faiz'de uygulanabilir mi? C: Hayır; kanun veya sözleşmede aksi belirtilmemişse bileşik faiz yasaktır.
S: İcra takibinde hangi oran uygulanır? C: Takip tarihindeki güncel yasal faiz oranı; dönem birden fazla orana denk gelirse, her alt dönem ayrı hesaplanır.
Sonuç: Yeni Dönemin Gereklilikleri
2026 yasal faiz düzenlemesi, sadece bir rakam değişikliği değildir. Sistem, siyasi müdahalelerden arındırılarak ekonomik göstergelere bağlanmıştır. Ancak bu yeni yapı, uygulayıcılardan daha titiz ve dinamik bir takip talebinde bulunmaktadır.
Özellikle 31 Temmuz 2026 tarihini kapsayan alacaklarda, dönem bölünmesinin doğru yapılması ve doğru oranların kullanılması, tarafların hukuki haklarının korunması açısından kaçınılmazdır. Reeskont oranı ile avans oranını birbirine karıştırmak, ticari işlerde TBK sınırlamalarını yanlışlıkla uygulamak ya da dönem kırılmasını görmezden gelmek, önemli tutarlar söz konusu olduğunda alacaklı veya borçluyu zarara sokabilir.
Hukuk uygulayıcıları, bu değişikliğe ve dinamik yapısına alışmalı, her yıl yeni TCMB oranlarını takip ederek yasal faiz hesaplamalarını güncellemeli, somut uyuşmazlıklarda ilgili yıl ve döneme ait oranı doğru şekilde tespit etmelidirler.