Evlilik birliğinin temelinden sarsılması, Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 166'nın birinci fıkrasında düzenlenen ve halk dilinde çoğu zaman şiddetli geçimsizlik başlığıyla anılan boşanma sebebidir. Kısaca, eşler arasındaki ortak yaşamın ölçülü biçimde sürdürülemez hale gelmesi ve evlilik birliğinin özünde zedelenmesi söz konusudur.
Mahkeme, evliliğin devamının taraflar bakımından çekilmez olup olmadığını somut olay ve delil üzerinden inceler; tek iddia yerine ispat ve dosya bütünlüğü önemlidir.
Ayrıntılı süreç ve Ankara rehberi için doğrudan şiddetli geçimsizlik ile boşanma yazımıza bakabilirsiniz. Paralel: çekişmeli ve anlaşmalı boşanma.
Kavram olarak neyi ifade eder?
Tam kapsayıcı liste değil; örnek çerçevede anlatılan durumlar:
- Sürekli tartışma, derin uyumsuzluk
- Güveni sarsan davranışlar iddiası (ispat gerektirir)
- Ruhsal veya bedensel şiddete ilişkin iddialar
- İletişim ve ortak yaşamın belirgin biçimde zayıflaması
Evlilik birliği, taraflardan en az birinin bakışında sürdürülemez ise bu başlık gündeme gelir; hukuki sıfat her dosyada tek tek çıkarılır.
Hangi bağlamlarda sık kullanılır?
Örneklendirici başlıklar:
- Süreğen uyumsuzluk ve iletişim kırığı
- Aldatma veya itimat eksikliğine bağlı çekişmeler (somut hukuki sıfatına göre)
- Aile içi şiddet iddiaları
- Ekonomik çatışmalar ve evlilik yükümlülüklerine ilişkin anlaşmazlıklar
- Duygusal ve fiilî kopuş
Her olayda delil ve tanık örgüsü farklı kurulur.
Mahkeme hangi unsurlara bakar?
Tipik değerlendirme hatları (özet):
- Birliğin fiilen ve anlam bakımından devam edip edemeyeceği
- Kusur ve sorumluluk tartışmaları (sonuçlar taleplere yansıyabilir)
- Ortak hayatın çekilmezlik ölçüsü
- Tanık, belge, kayıt ve gerekiyorsa sosyal inceleme benzeri unsurlar
Sonuç tek beyanla değil, dosya yoğunluğuyla şekillenir.
Kusur neden önem taşır?
Bu sebebe dayanan boşanmalarda kusur çoğu dosyada tazminat, nafaka ve velâyet gibi yan konularla bağlantılı tartışılır. Mahkeme, somut olayda eşit kusur, ağırlıklı kusur veya farklı dağılımlarla sonuç üretebilir; kesin genelleme yapılmaz.
İlgili okuma: nafaka türleri, velâyet.
Çekişmeli ya da anlaşmalı süreçle ilişkisi
Bu gerekçe:
- Çekişmeli süreçte çok sık kullanılır
- Taraflar uzlaşırsa, anlaşmalı boşanma yolunun şartları sağlanabiliyorsa süreç buna göre yapılandırılabilir
Ankara bakışı ve profesyonel destek
Ankara ilinde çok sayıda boşanma dosyasında bu sebep yinelenir; Aile Mahkemeleri delil değerlendirmesini titiz yürütür.
Av. Leyla Nur Değirmenci, bu başlık altında açılan boşanmalarda dilekçe, delil planı, velâyet ve nafaka yan talepleri ile mahkeme takibini danışmanlık çerçevesinde yürütebilir.
Sonuç
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1), uygulamada en geniş kullanılan boşanma sebeplerinden biridir. Evliliğin sürdürülemez olduğunun kanıtlanması ve usulün doğru işletilmesi sonuca doğrudan etki eder.
Ön görüş için iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için bağlayıcı hukuki sonuç bildirmez.